يعنى خلاصه تكامل وسائل توليدى در اثر محدوديت افق فئوداليسم با بن بستى مواجه مىشود « 1 » و بورژوازى « 2 » براى مبادله و فروش « 3 » و برآوردن حوايج بازارها آن آزادى عمل و خودمختارى لازم را ندارد و بالنتيجه روابط فئوداليسم با تكامل قواى توليد در تناقض شديد مىافتد . در اينجاست كه ناگهان انقلاب براى به دست آوردن آزادى و حذف محدوديتهاى محلى شروع مىشود و مثلًا به قسمى كه مىدانيم زنجيره‌هاى فئوداليسم ناگهان در فرانسه از هم گسيخته مىگردد و روابط جديدى مناسب با وضع قواى توليدى برقرار مىگردد كه اين روابط در تكميل وسائل توليد كمك مؤثرى مىنمايد و همين كمك باعث مىشود كه احتياجات جديدِ ايجاد شده و بالنتيجه روابط موجوده مجدداً نارسا گردند . اين از مسائلى است كه در آينده بايد دقيقاً آن را مورد مطالعه قرار دهيم كه آيا تبديل فئوداليسم به بورژوازى مقارن تكامل ابزارهاى فنى است يا نه ؟ كه نيست . بعد مطلب مهمى كه قابل گفتن باشد نداريم تا مىرسيم به اول « كُمون اوليه » كه از هفتهء آينده اين بحث را شروع مىكنيم .

--> ( 1 ) كدام وسائل توليد ؟ عجيب است ! ( 2 ) يعنى طبقهء بورژوا . ( 3 ) خودتان مىگوييد « براى مبادله و فروش » . مسئلهء تكامل تجارت و تكامل نقل و انتقال كالاها مطرح است . نقل و انتقال كالا قبل از آن هم با اسب و قاطر و الاغ بوده ، در آن دوره هم با اسب و قاطر و الاغ بوده است .